เครดิตเทอม 30/60 วันคืออะไร? ตั้งยังไงไม่ให้เงินสดขาดมือ

ดีลงานกับบริษัทใหญ่ครั้งแรก ทุกอย่างราบรื่นจนมาถึงประโยค “ของเราเครดิต 60 วันนะครับ” — แปลว่าอะไร? แปลว่าส่งของวันนี้ แต่จะได้เงินอีกสองเดือนข้างหน้า ระหว่างนั้นค่าวัสดุ ค่าแรง ค่าเช่า ใครจ่าย? บทความนี้ช่วยให้คุณเข้าใจเกมเครดิตเทอม และตั้งรับแบบมืออาชีพ

ทำไมบริษัทใหญ่ถึงขอเครดิตเทอม

ไม่ใช่เพราะไม่มีเงิน แต่เป็นวิธีบริหารกระแสเงินสดมาตรฐานของฝ่ายการเงิน: รับเครดิตจากซัพพลายเออร์ให้ยาว เก็บเงินลูกค้าตัวเองให้เร็ว เงินสดส่วนต่างเอาไปหมุนหรือหาดอกผล นอกจากนี้บริษัทมีรอบวางบิล-รอบจ่ายที่ตายตัว (เช่น วางบิลทุกวันที่ 25 จ่ายทุกสิ้นเดือนถัดไป) การจ่ายนอกรอบทำได้ยากจริงๆ ในระบบของเขา

เครดิตเทอมยอดนิยมในไทย และความหมายจริง

• เงินสด (COD): จ่ายทันทีเมื่อส่งมอบ — พบในค้าปลีก งานซ่อมทั่วไป
• เครดิต 15 วัน: พบในธุรกิจ SME ด้วยกันเอง
• เครดิต 30 วัน: มาตรฐานที่พบมากที่สุดในงาน B2B
• เครดิต 45-60 วัน: บริษัทขนาดใหญ่ ห้างค้าปลีก โมเดิร์นเทรด
• เครดิต 90 วัน+: โครงการก่อสร้าง/ราชการบางประเภท — ต้องมีสายป่านหนามาก

จุดที่คนพลาดบ่อย: เทอมเริ่มนับเมื่อไหร่? บางบริษัทนับจาก “วันที่วางบิลสำเร็จตามรอบ” ไม่ใช่วันส่งของ — ส่งของวันที่ 26 แต่รอบวางบิลคือวันที่ 25 แปลว่าต้องรอวางบิลรอบหน้า บวกเครดิตอีก 30 วัน กลายเป็นรอเงินเกือบ 2 เดือนจริงๆ ถามรอบวางบิลให้ชัดตั้งแต่ก่อนรับงาน

อันตรายของเครดิตเทอมต่อธุรกิจเล็ก

สมมติคุณรับงานเดือนละ 300,000 บาท ต้นทุน 200,000 บาท ที่เครดิต 60 วัน — ช่วงเริ่มต้นคุณต้องสำรองต้นทุนถึง 2 รอบ = 400,000 บาท ก่อนเงินงวดแรกจะเข้า ธุรกิจที่ “กำไรดีแต่เจ๊ง” ส่วนใหญ่ตายตรงนี้: ขายได้แต่เงินสดไม่พอหมุน

สูตรตั้งเครดิตเทอมให้ตัวเองอยู่รอด

1. ตั้งเทอมตามสายป่าน: เงินสำรองพอกี่เดือน = รับเทอมได้เท่านั้น อย่ารับเทอม 60 วันถ้าสำรองมีแค่เดือนเดียว
2. ลูกค้าใหม่เริ่มสั้น: ครั้งแรก 15-30 วันหรือขอมัดจำ ประวัติดีค่อยขยาย
3. ใช้มัดจำถ่วงดุล: “มัดจำ 40% ส่วนที่เหลือเครดิต 30 วัน” ลดภาระสำรองไปเกือบครึ่ง
4. ให้ส่วนลดจ่ายเร็ว: เทคนิคสากล “2/10, net 30” — จ่ายใน 10 วันลด 2% เกินนั้นเต็มจำนวนใน 30 วัน
5. คิดต้นทุนเทอมเข้าไปในราคา: งานเครดิตยาวควรบวกราคาชดเชยภาระดอกเบี้ย/ความเสี่ยง 2-5%

เครื่องมือที่ทำให้เครดิตเทอมไม่หลุดมือ

หัวใจคือวางบิลตรงรอบ + ตามหนี้เป็นระบบ: ออกใบแจ้งหนี้/ใบวางบิลทันทีที่ส่งมอบ ระบุวันครบกำหนดชัดเจน แล้วมีระบบเตือนเมื่อบิลเกินกำหนด — เพราะบิลที่เลยกำหนดเกิน 30 วัน โอกาสเก็บได้จะลดฮวบทุกสัปดาห์ที่ผ่านไป

คำถามที่พบบ่อย

ต่อรองเครดิตเทอมกับบริษัทใหญ่ได้ไหม?

เทอมมาตรฐานองค์กรมักต่อรองยาก แต่ต่อรอง “มัดจำ” หรือ “แบ่งงวดตามความคืบหน้า” ได้ง่ายกว่า โดยเฉพาะงานบริการ/โครงการ

ลูกค้าจ่ายเกินกำหนดตลอด ควรทำยังไง?

เริ่มจากแจ้งเตือนสุภาพก่อนครบกำหนด 3-5 วัน (ได้ผลกว่าทวงหลังเลยกำหนด) ถ้าเรื้อรัง ปรับเงื่อนไขรอบถัดไปเป็นมัดจำสูงขึ้นหรือเทอมสั้นลง — ลูกค้าที่จ่ายช้าเสมอคือความเสี่ยง ไม่ใช่รายได้

เครดิตเทอมต้องเขียนไว้ที่ไหน?

ระบุตั้งแต่ใบเสนอราคา และย้ำในใบแจ้งหนี้ทุกใบ พร้อมวันครบกำหนดเป็นวันที่ชัดเจน ไม่ใช่แค่ “30 วัน”